Een paar pallets ophalen om er een tuinbank van te maken: het klinkt eenvoudig. Dat is het ook, zolang je bij de keuze van het hout maar niet de verkeerde beslissing neemt. De keuze van de pallet bepaalt de stevigheid, duurzaamheid en veiligheid van de bank veel meer dan de manier waarop je hem in elkaar zet. Zelf een buitenbank van pallets maken voor in de tuin is een van de toegankelijkste doe-het-zelfprojecten, zelfs zonder ervaring met houtbewerking.
HT-stempel en de werkelijke staat van de pallet: wat je moet controleren voordat je begint
Je hebt pallets gezien achter een winkel of op een weggeefsite. Draai ze om en zoek naar de markering voordat je ze inlaadt.
De HT-stempel (Heat Treatment) betekent dat het hout een warmtebehandeling heeft ondergaan tegen schadelijke organismen. Dat is een goed teken, maar de HT-stempel garandeert niet dat de pallet schoon is. Hij zegt niets over wat de pallet heeft vervoerd of welke producten erop gemorst kunnen zijn.
Laat pallets met donkere vlekken van onbekende oorsprong, een kleverig oppervlak, zichtbare schimmel of een chemische geur links liggen. Deze tekenen wijzen op verontreiniging die je niet met schuren of beitsen kunt verwijderen. Een afwerking beschermt het oppervlak van gezond hout, maar maakt vervuild hout niet geschikt om op te zitten.
Kies bij voorkeur pallets met het EPAL-keurmerk (European Pallet Association) in het formaat 120 x 80 cm. Ze hebben een gelijkmatige structuur met regelmatige planken, wat de montage vergemakkelijkt en voor een netter resultaat zorgt. Twijfel je over de herkomst of staat van een pallet, laat hem dan liever staan: een geslaagde natuurlijke buitenbank van pallets begint met een zorgvuldige selectie van de materialen.
Gereedschap en voorbereiding van pallet hout voor een duurzame bank
Als je de pallets eenmaal hebt geselecteerd, bepaalt de voorbereiding hoe lang het meubel meegaat. Sla je deze stap over, dan loop je vanaf het eerste gebruik kans op splinters en kan het hout binnen enkele maanden vergrijzen.
Schuren: van grof naar fijn
Begin met middelgrof schuurpapier om opstaande vezels en oneffenheden te verwijderen. Gebruik daarna fijn schuurpapier om het oppervlak glad te maken. Goed schuren kost tijd, maar verandert het houtgevoel aanzienlijk en zorgt ervoor dat de afwerking goed hecht.
Schuur alle bereikbare kanten, ook de randen. Niet-geschuurde randen zijn de belangrijkste bron van splinters, vooral bij de armleuningen.
Hout beschermen voor buitengebruik
Pallethout is meestal grenen of sparrenhout, twee houtsoorten die gevoelig zijn voor vocht. Breng voor gebruik in de tuin of op het terras beits of olie voor buitenhout aan. Twee lagen zijn doorgaans voldoende.
Waarom niet gewoon verven? Verf bedekt de houtnerf en geeft het hout een egalere uitstraling, wat bij sommige stijlen past. Wil je de natuurlijke uitstraling van het hout behouden, dan is kleurloze of gekleurde beits de beste combinatie van bescherming en uitstraling.
- Excenterschuurmachine of schuurpapier (korrel 80 en daarna minimaal 120) voor een gelijkmatig resultaat
- Beits of olie voor buitenhout, met een brede kwast in twee lagen aangebracht en tussendoor laten drogen
- Roestvrijstalen houtschroeven (met een lengte die past bij de dikte van de planken) in plaats van spijkers, die na verloop van tijd losraken
- Metalen hoekbeugels om de hoeken van de zitting en rugleuning te verstevigen
Het frame van de palletbank in elkaar zetten: een praktische aanpak
De montage is gebaseerd op een eenvoudig principe: stapel pallets voor de zitting en bevestig er een verticaal voor de rugleuning. Twee op elkaar gestapelde pallets geven een comfortabele zithoogte, vergelijkbaar met die van een gewone bank.
De zitting
Leg de eerste pallet op de grond. Plaats de tweede er precies recht bovenop. Verbind ze met lange schroeven die door de klossen (de houten blokken tussen de planken) gaan. Vier schroeven in de hoeken en twee in het midden zorgen voor een stevige bevestiging.
Wil je een bredere zitting? Zet dan twee pallets naast elkaar en verbind ze met metalen hoekbeugels die je op de binnenste dwarsbalken vastschroeft. Zo maak je een hoekbank of een ruime tuinbank voor op het terras.
De rugleuning
Neem nog een pallet. Zet die verticaal tegen de achterkant van de zitting. Bevestig hem met minstens vier verstevigde hoekbeugels: twee onderaan en twee halverwege. De rugleuning moet het gewicht van je rug dragen en bestand zijn tegen druk zonder om te vallen.
Wil je de rugleuning iets schuin zetten (comfortabeler dan een rechte hoek), plaats dan vóór het vastschroeven een houten wig met aflopende dikte tussen de rugleuning en de zitting. Zelfs een kleine hellingshoek maakt een groot verschil voor het comfort.
Kussens en afwerking: maak van een pallet een echte tuinbank
Zonder kussens blijft een palletbank een houten constructie. Het comfort hangt bijna volledig af van het gekozen schuim.
Kies stevig schuim dat geschikt is voor buitenzittingen. Te zacht schuim zakt snel in en neemt vocht op. Een waterafstotende hoes beschermt het schuim tegen regen, maar haal de kussens bij langdurig slecht weer naar binnen of berg ze op in een tuinkist.
Qua decoratie combineert het natuurlijke hout van de pallet goed met neutrale tinten (gebroken wit, grijs, saliegroen) of juist met felle kleuren voor een levendigere buitenruimte. Zet er een salontafel bij die je maakt van één pallet op vier wieltjes: zo heb je een complete tuinset voor niet meer dan de kosten van schroeven, beits en kussens.
- Hoogwaardig schuim, op maat gesneden voor de zitting en rugleuning
- Waterafstotende hoezen met rits, machinewasbaar
- Wieltjes met rem onder de salontafel, zodat je die gemakkelijk over het terras kunt verplaatsen
Een goed voorbereide palletbank kan meerdere seizoenen meegaan als je het hout elk jaar behandelt en de kussens tegen vocht beschermt. De totale kosten van het project blijven beperkt tot de afwerkingsmaterialen en de kussens, waardoor het een van de voordeligste manieren is om een buitenruimte in te richten.
